این وبلاگ متافیزیکی و عرفانی هست ولی کمتر از عرفان و عشق گفته شده .می خواهیم هر از چند گاهی به معرفی بزرگان عرفان و متافیزیک هم بپردازیم .منظور من عرفان ایران و یا اسلام نیست عرفان خاور دور و یا عرفان آمریکای شمالی و یا آمریکای لاتین و ... که پر از راز و رمز و نهایت متافیزیک می باشد.
ما در عرفان ایرانی خودمان هم که بنگریم عرفایی بودند که با عشق و عرفان به متافیزیک رسیده
اند نمونه اش هم حافظ -مولوی- نظامی و .... . مثلا این شعر حافظ
|
زان یار دلنوازم شکریست با شکایت
|
|
گر نکته دان عشقی بشنو تو این حکایت
|
|
بی مزد بود و منت هر خدمتی که کردم
|
|
یا رب مباد کس را مخدوم بی عنایت
|
|
رندان تشنه لب را آبی نمیدهد کس
|
|
گویی ولی شناسان رفتند از این ولایت
|
|
در زلف چون کمندش ای دل مپیچ کان جا
|
|
سرها بریده بینی بی جرم و بی جنایت
|
|
چشمت به غمزه ما را خون خورد و میپسندی
|
|
جانا روا نباشد خون ریز را حمایت
|
|
در این شب سیاهم گم گشت راه مقصود
|
|
از گوشهای برون آی ای کوکب هدایت
|
|
از هر طرف که رفتم جز وحشتم نیفزود
|
|
زنهار از این بیابان وین راه بینهایت
|
|
ای آفتاب خوبان میجوشد اندرونم
|
|
یک ساعتم بگنجان در سایه عنایت
|
|
این راه را نهایت صورت کجا توان بست
|
|
کش صد هزار منزل بیش است در بدایت
|
|
هر چند بردی آبم روی از درت نتابم
|
|
جور از حبیب خوشتر کز مدعی رعایت
|
|
عشقت رسد به فریاد ار خود به سان حافظ
|
|
قرآن ز بر بخوانی در چارده روایت
|
طبق روایات زمانی که حافظ در حال گفتن این شعر بوده حالت مکاشفه متافیزیکی بهش دست می ده و خودش و در صحرای کربلا می بینه و تمام نبرد کربلا رو با مکاشفه می بینه.
همه این حرفا رو زدم که برسم به اینجا که تو دوران معاصر هم افراد بزرگی وجود دارن که هیچ اهمیتی بهشون داده نمی شه.من قصد دارم این بار به معرفی یک شاعر بزرگ و عارفی گرانقدر اشاره کنم شاعر و عارفی که اکثر کتابهای مقدس اسلام رو بصورت شعر برگردونده ولی هیچ بهایی بهش داده نمی شه و این یعنی نادانی در عصر حاضر.من مصاحبه ایشون رو می ذارم امید دارم که موسسه ها و جاهایی که متصدی هستند قدر این قبیل افراد رو بدونن .در این دنیای ما همچنین افرادی کم هستند . پس همه با هم سعی کنیم که قدر این افراد رو بدونیم
من مصاحبه ایشان رو برای شما می ذارم باشد که از انفاس قدسی ایشان به ما هم برسد.
گفتوگو با «محمود رزاقی» مترجم منظوم آثار دینی
گروه ادب: «محمود رزاقی»، شاعر اهل بیت (ع) و کسی که طی سالهای اخیر آثاری از منابع دینی مانند نهجالبلاغه را به شکل منظوم ترجمه کرده است.
 |
| «محمود رزاقی»، شاعر اهل بیت عصمت و طهارت(ع) و مترجم منظوم آثار دینی |
دیگر چیزی به قرارمان نمانده است. میدان خراسان. یکی از محلههای قدیمی تهران که زادگاه شخصیتهای شهیری بوده است.
خیابانها را یکی پس از دیگری پشت سر میگذارم. کوچهها را هم همینطور. کوچههای قدیمی و باریک. با دیدن آن کوچهها گویی سفری به کودکیام داشتهام. درخت بزرگی که در میان کوچه تنه به آسمان ساییده نشان از قدمت و استواری مردمان این محله است.
به سراغ مردی میروم که در عین شهرت در گمنامی به سر میبرد. هرچند خودش نیز چندان دنبال نام و نشان نبوده است که اگر این گونه بود، شاید دیگر نباید او را در این محله و این خانه تقریباً محقر پیدا میکردم.
قرار است با استاد «محمود رزاقی»، شاعر اهل بیت عصمت و طهارت(ع) و کسی که طی سالهای اخیر آثاری از منابع دینی نظیر نهجالبلاغه را به شکل منظومی ترجمه کرده است، مصاحبه کنم.
وارد خانه می شوم از همان بدو ورود شمیم صمیمیتی خاص سینهام را پر میکند، اهالی خانه به استقبالم می آیند. خانهای قدیمی و بسیار کوچک، اما صفا و گرمیاش وسعتی عمیق به آن بخشیده است.
سفره ناهار پهن میشود، شاید زرق و برق چندانی نداشته باشد، اما مهر و محبت و کانون گرم خانواده لذتی صدچندان به سفره بخشیده است.
مادر در کنار سفره قرار نمیگیرد. تازه میفهمم که از درد پا رنج میبرد و از همین رو باید بر روی تختی که در گوشه اتاق قرار دارد، غذایش را میل کند.
- - - - - - -
«محمود رزّاقی» تاکنون آثار قابل توجهی را به چاپ رسانده است که از جمله میتوان به «سخنان حسین بن علی از مدینه تا کربلا و همراه با آل علی از عاشورا تا اربعین»، «تماشای بهاری، شامل دو مجموعه به نامهای «پای یاس رازقی» و «کوچههای زخمی»، «منظومه امیرکبیر» و «کتیبههای ایرانی» اشاره کرد.
مهمترین بخش فعالیت ادبی رزاقی را میتوان در ترجمه منظوم آثار دینی مانند قرآن کریم، نهجالبلاغه، نهجالفصاحه، صحیفه سجادیه، دررالحکم و دررالکلم، برگزیده مفاتیحالجنان، سخنان امام حسین علیهالسلام از مدینه تا کربلا، رساله الحقوق امام سجاد علیهالسلام، دعای عرفه، ندبه و کمیل، زیارت عاشورا، زیارت وارث و دعای توسل دانست.
چینهای چهرهاش نشان از روزگاری دارد که با رنج سپری شده است. با گشادهرویی و چهرهای بشاش از مصاحبه استقبال میکند.
وی متولد 11 مهرماه سال 1325 در شهر کاشان است. خودش میگوید: «تحصیلات دانشگاهی را پس از ازدواج و انقلاب اسلامی در رشته ادبیات عرب در دانشگاه آغاز کردم. بیشتر اطلاعات عمومی خود را مدیون رادیو میدانم و به واسطه حافظه خوبی که داشتم، مطالب و مفاهیم را به ذهن میسپردم.
رزاقی درباره اینکه چگونه به عرصه ترجمه منظوم منابع دینی راه پیدا کرد میگوید: در سال 1387 در شب قدری تصمیم گرفتم که سراغ نهجالبلاغه بروم. تا پیش از آن مؤانست خاصی با نهجالبلاغه نداشتم. در ابتدا تصمیم داشتم تنها نامه مالک اشتر و خطبه متقین(همّام) را به صورت شعر در آورم، اما بیکرانگی و جذابیت این کتاب اعجازگونه مرا بر آن داشت که در سال 79 که به نام سال امام علی(ع) از سوی مقام معظم رهبری نامگذاری شده بود، بار دیگر با رویکردی متفاوت نهجالبلاغه را به نظم در آورم.
وی ادامه میدهد: مجموعه بخشنامهها و حکمتها حدود 7 تا 8 ماه زمان برد، اما وقتی به بخش خطبهها رسیدم احساسی شبیه ترس مرا فرا گرفته بود؛ چرا که عظمت کار و بلندی این فرازها به قدری بود که مرا عاجز میکرد که اگر امداد خود مولا نبود، شاید هیچوقت در این مسیر موفق نمیشدم. با استعانت از حضرت باری خطبههای نهجالبلاغه را نیز ظرف مدت یک سال و اندی یعنی اواخر سال 81 و اوایل سال 82 به پایان رساندم.
به گفته این شاعر اهل بیت عصمت و طهارت(ع) در این سالها آثار دیگری نیز تولید شد که ترجمه منظوم مفاتیحالجنان نمونه ای از آنهاست. قلم روان و قهاری که دارد موجب میشود، در زمانی که جوششی در آن شکل میگیرد، به رقص آمده و بنگارد آنچه در سینهاش متبلور میشود.
رزاقی ترجمه منظوم نهجالفصاحه را سهلتر از نهجالبلاغه میداند و میافزاید: این کار نیز حدود 13 ماه طول کشید و سال 83 آماده شد.
وی به اتفاقات و کملطفیهایی که از سوی برخی نهادها دربارهاش اتفاق افتاده اشاره کرده و میگوید: در سال پیامبر اعظم(ص) منظومه نهجالفصاحه را به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ارائه کردم، بعد از پیگیریهای زیاد و پس از 10 ماه که مراجعه کردم فرمودند که اثر رد شده است بدون اینکه توضیحی در مورد دلیل رد شدنش داده باشند، بعدها مشخص شد در آن برهه بسیاری از کتابها را به صورت فلهای رد کرده بودند.
پس از بیمهریهایی که از سوی سازمانها و نهادهای مختلف صورت گرفت، از سال 87 به بعد استاد دل به دریا می زند و خود با وامی که اخذ می کند آثارش را یکی پس از دیگری به چاپ میرساند.
ذائقه مخاطبان به گونهای است که اکثر کتابفروشیها به آثار وزین روی نمیآورند
اما چه باید کرد زمانی که آثار در مرحله توزیع با اقبال عمومی مواجه نمیشود. ذائقه مخاطبان به گونهای است که اکثر کتابفروشیها و انتشاراتیها به چنین آثار وزینی روی خوش نشان نمیدهند.
نوعی از تنگنظری در بین شعرا رسوخ کرده است
طبقه دوم خانه «محمود رزاقی» غربت شعر و ادب را به خوبی نمایان میسازد. آثاری که پس از چاپ به دلیل عدم استقبال در گوشهای از خانه خاک میخورد، مانند بُغضی در گلو ماسیده است که نشان از غربت فرهنگ و هنر در این کشور است.
در ادامه از او درباره شاخصههای ترجمه منظوم آثار مختلف میپرسم. میگوید: امانتداری مهمترین مؤلفهای است که باید در ابتدا مد نظر شاعر باشد. او باید آنقدر احاطه به موضوع داشته باشد که بتواند حجم عظیمی از معلومات و معارف را به شعر تبدیل کند.
 |
| «محمود رزاقی»، شاعر اهل بیت عصمت و طهارت(ع) و مترجم منظوم آثار دینی |
رزاقی درباره ویژگیهای یک شاعر ایدهآل اظهار میکند: استعداد ذاتی و کوشش جهت نهادینه شدن و بالندگی روزافزون آن، داشتن معلومات و اطلاعات کافی به عنوان ابزار کار از جمله ویژگیهای اولیه یک شاعر است. همچنین یک شاعر خوب باید سخنی را به زبان آورد که ارزش بیان و ثبت و ارائه آن وجود داشته باشد و با استفاده از مهارتهای گفتاری، وضعیت شاعرانهای را از جنبههای روحی و معنوی به مخاطب ارائه کند.
وی شعر را جوشش میداند، اما معتقد است که پس از جوشش اولیه باید کوشش شاعر به کار بیافتد تا بتواند به زیباترین شکل مفاهیم را بیان کند.
درباره شاخصههای شعر آیینی نیز معتقد است: در مرحله اول شعر آیینی نباید به دنبال خرافهگرایی باشد و باید با اعتقادات پاک و خالص نسبت به اهل بیت(ع) به بیان حقایق بپردازد.
این شاعر اهل بیت عصمت و طهارت(ع) تصریح میکند: بعد از انقلاب اسلامی شعر در کشور مترقی شده است، و با تحولی شگرف غنا پیدا کرده است؛ گسترش سواد عمومی و اقبال نظام از آثار شعر آیینی موجب شده است که گرایش به این سبک شعری افزایش یابد. اما به نظر بنده در یک نگاه کلی می توان گفت ادبیات امروز به هجو گراییده و در گویش روزمره مردم نمیتوان کلام فاخری یافت. اصطلاحات و ترکیباتی در بین مردم باب شده است که به هیچ وجه شاعرانه نبوده و با روح ایرانی سازگار نیست و این یک بحران در ادبیات فارسی است که گویش امروزی ما به سمت قهقرا میرود. در حالی که اگر به گذشته بنگریم سرشار از عبارات فاخر و صنایع ادبی است که هیچ کلام خشن و هجوآلودی در آن ملاحظه نمیشود.
رزاقی درباره شاعران جوان خاطرنشان می کند: امروزه اکثر جوانان در پی آن هستند که یک شبه و بدون توشه و ره آورد علمی و زحمت و تلاش «حافظ» شوند.
وی درباره دلایل عدم اقبال عمومی با آثار فاخر ادبی معتقد است: باید در این زمینه سیاستهای کلان فرهنگسازی از سوی متولیان فرهنگی کشور انجام شود، اما فاصله بین حرف تا عمل و عدم حمایت از حوزههای فرهنگی و هنری باعث به وجود آمدن وضعیتی این چنین است.
فاصله حرف تا عمل و عدم حمایت از حوزههای فرهنگی و هنری
وی یکی دیگر از دلایل وضعیت نامطلوب شعر در کشور را متوجه خود جامعه شعرا میداند و میافزاید: نوعی از تنگنظری در بین شعرا رسوخ کرده است به گونهای که دیگر شعرا تاب تحمل یکدیگر را ندارند.
رزّاقی آثار تولید شده شعری را توسط جوانان دارای تازگی می داند اما با این حال معتقد است ازمحتوای عمیقی برخوردار نیست.
در پایان از وی درباره برنامه آتیاش میپرسیم و میگوید: قصد دارد مجموعه حدیثی 4 جلدی اصول کافی را به صورت منظوم ترجمه کند.
گفتوگو از حسین رحمانیزاده
بر گرفته از :www.iqna.ir
ما میتوانیم در همین عصر و همین دوره با بزرگانی آشنا شویم که می توانند با آثارشان و صحبت هایشان به ما معرفت و عشق و عرفان و را یاد بدهند .همیشه آرزو داریم ای کاش زمانی که امام حسین بود ما هم می بودیم و همراه با امام حسین می جنگیدیم ولی هیچ گاه این فکر را نمی کنیم شاید در مقابل امام می جنگیدیم.تا این بزرگان هستند ازشان غافل نمانیم و راه عشق و عرفان رو از آنها بیاموزیم .من با اجازه یکی از آشنایان ایشان شماره ای را در زیر می گذارم که دوستان علاقمند به عرفان و عشق بتوانند آثار ایشان را تهیه کنند و یا با خود ایشان گفتگو کنند.
09389172056
نظرات ()
